در جهان امروز منابع طبیعی روز به روز و بیش از پیش رو به نابودی است. به گونه ای که افزایش سریع جمعیت در دهه های اخیر، «تغییر الگوی زندگی»، مهاجرت روستائیان به شهرها پایین بودن سطح تکنولوژی، شرایط دشوار اکولوژیک، محدودیت اراضی مناسب کشاورزی، کمبود منابع آب، عدم استفاده صحیح از منابع پایه و سرمایه گذاری ناکافی، روند تخریب منابع را تشدید کرده است. بر این اساس، توسعه پایدار به منظور مدیریت و حفاظت از منابع پایه و معرفی و بکارگیری پیشرفت های فنی و ساختار تشکیلاتی مناسب در این زمینه، اقداماتی را توصیه می نماید. در این بین بحث درخصوص کشاورزی و توسعه پایدار در این بخش اقتصادی به جهت اهمیت آن در بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و نقش حساس منابع پایه و طبیعی در این بخش، از اهمیت و اولویتی اساسی برخوردار است. با توجه به مطالب عنوان شده در خصوص توسعه پایدار کشاورزی توجه به این مطلب حائز اهمیت است که رسیدن به توسعه پایدار در این بخش اقتصادی حاصل نمی گردد مگر با بررسی جنبه های مختلف و مدیریت صحیح ابعاد گوناگون آن این مقاله درصدد است تا راه های رسیدن به توسعه پایدار کشاورزی را مورد بررسی قرار دهد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

امروزه خاک به عنوان بستر حیات در معرض تخریب بسیاری قرار گرفته است. این تخریب در کشور ما که در ناحیه خشک و نیمه خشک دنیا قرار گرفته است. به علت شرایط منطقه ای هم حادتر و هم حائز اهمیت تر است. 75 درصد هدررفت خاک در جهان بر اثر فرسایش آبی، 83 درصد بر اثر فرسایش بادی، 90 درصد تخریب شیمیائی و 60 درصد تخریب فیزیکی بوده که بیشترین تخریب خاک در کشورهای در حال توسعه می باشد. آلودگی خاک ناشی از دفن زائدات شهری - صنعتی، شور شدن خاک بر اثر مصرف نامعقول کودها، شخم های نامناسب زراعی، از دست رفتن جنگل ها و پوشش های گیاهی، نامناسب بودن سیستم های آبیاری و به طور کلی فعالیت های نادرست انسان از عوامل عمده تخریب خاک به شمار می روند. ایران یکی از هفت کشور آسیائی است که بیشترین میزان هدررفت خاک را دارد. 20 درصد کاهش قابلیت تولید محصول نیز یکی دیگر از پیامدهای اتلاف منابع خاک در کشور به شمار می آید. به منظور مدیریت پایدار منابع خاک و جلوگیری از اتلاف آن دو استراتژی عمده وجود دارد: 1- توجه به احیا خاک ها و اکوسیستم های تخریب شده، 2- بکارگیری تکنولوژی های نوین کشاورزی و بهسازی آن در راستای توسعه پایدار. در این مقاله به منظور دستیابی به مدیریت پایدار منابع خاک که بستر و زمینه ساز توسعه پایدار کشور است، راهکارهای عملی: احیا و توسعه بیولوژیک، اجرای طرح های آبخیزداری و آبخوانداری، احیای خاک های شور، فاقد مواد مغذی و آلوده، توسعه روش ها و سیستم های مناسب شخم مثل شخم حفاظتی، بکار گیری مالچ ها و دیگر بقایای گیاهی، استفاده از روش های نوین آبیاری با در نظر گرفتن شرایط منطقه و توجه هر چه بیشتر به مردم به عنوان یکی از ارکان اصلی طرح های جامع مدیریت منابع خاک ارائه گردید.